Indarkeriaz hitz egin dezagun

Baliteke, nerabezaroan, edozein indarkeria mota jasan izana. Gizonezkoen artean, oso normalizatuta daukagu: gaizki hitz egiten diogu elkarri, lehian aritzen gara, gure artean iraindu egiten gara, eta jolasean ere elkar jotzen dugu. Argi gera dadila: ez du zertan gaizki egon behar, dibertigarria izan daiteke beste mutil batzuekin indarrez jokatzea; baina, arazoa hasten da kasu hauetan:

1. Ez dugu parte hartu nahi horrelako dinamiketan ez zaigulako gustatzen, gogaitzen gaituelako edo gaizki sentiarazten gaituelako.
2. Ez dugu beste modurik harremanak izateko eta, borroka eta iseka dira elkarrekin lotzeko modu bakarra.

Gazteen arteko indarkeria irainetan, larderian, indarkeria fisikoan eta erasoetan agertzen da (fisikoak, psikologikoak, baita sexualak ere). Maila askotakoa izan daiteke, txisteetatik eta umiliaziotik hasita, eta batzuetan zaila da hautematea. Gainera, mutilen artean oso normalizatuta dagoenez, indarkeria gelditu nahi baduzu gehiago iraindu zaitzakete. Hala ere, inork ez luke pasatu beharko gustuko ez duen zerbaitegatik. 

Gaizki sentitzen zara harremanak izateko lagunek eta zuk duzuen moduagatik? Batzuetan, gaizki sentiarazten zaitu komunikatzeko edo elkarri eragiteko dituzten moduak? Ez zaude bakarrik, hitz egin dezagun horretaz.

Esaguzu txatean

Askotan entzuten dugu gizonok indarkeria erabiltzen dugula, esaterako genero-indarkeria; baina, beti ez da erraza ulertzea zer den edo nola berregiten dugun. Oro har, errazagoa da ulertzea noiz jasaten dudan indarkeria; aitzitik, ez da hain erraza jakitea noiz ari naizen indarkeriaz jokatzen. Eta hori garrantzitsua da: Mina egiten duen eta inguruan ondoeza sortzen duen pertsona izan nahi duzu, edo jendeak hurbil izan nahi duen pertsona mota izan nahi duzu?

Ia gehienok, uneren batean, norbait mindu dugu edo bortizki jokatu dugu. Normala da kakaztea, baina garrantzitsua da gure ekintzen erantzule egin ahal izatea eta konpontzen saiatzea maite dugun norbaiti min egiten diogunean. 

Ulertu behar da indarkeria-mota asko daudela eta guztiak ez direla fisikoak. Beste pertsona baten gorputzari buruzko iruzkin iraingarriak egiteak (asmo onez bada ere) min eman dezake. Larderiatzea edo mehatxatzea ere bai.

Indarkeriaz baliatzeko modurik errazenetako bat bikotean izaten da, harreman estuenak direlako; izan ere, emozio gehiago daude tartean sartuta. Eta ohikoa da jeloskortasunak, segurtasunik ezak edo bikotean sentitzen dugun emozio indartsuek eragindako jokabide kaltegarriak garatzea. Indarkeria mota hori ez da beti borondatezkoa edo kontzientea, zure bikotekidea izugarri maita dezakezu eta, hala ere, min eman jakin gabe!

Hauek dira gure bikotekideei indarkeria eragiteko modurik ohikoenak:

• Kontrola eta hertsapena. Bikotekidearen mugimenduak kontrolatzea, bere askatasun pertsonala mugatzea, erabaki garrantzitsuak manipulatzea… Askotan, gure segurtasunik ezak eragiten du, baina segurtasunik eza ezin da aitzakia izan horrela sentiarazteko.
  • Galdetu zeure buruari: “Bikotekideari uzten diot erabakiak askatasunez hartzen? Bere espazioa eta autonomia errespetatzen ari naiz?”
• Sentimenduei jaramonik ez egitea edo iruzkin mingarriak egitea. Baliteke guk egitea haren gorputzari, nortasunari, gustuei edo gaitasunei buruzko iruzkinak, gaizki sentiarazten dutenak. Era berean, ez dugu kontuan hartzen gaizki sentitzen direla edo segurtasunik eza dutela. Inori ez zaio gustatzen horrela sentitzea.
  • Galdetu zeure buruari: “Bikotekidea gaizki sentiaraziko lukeen zerbait esaten edo egiten ari naiz? Bere emozioak eta iritziak errespetatzen ari naiz?”
• Baimendu gabeko sexu-ekintzak: litekeena da niretzat sexua oso garrantzitsua izatea, baina hori ez da aitzakia beste pertsona sexuarekin presionatzeko edo horretara behartzeko, nahi gabe edo gozatu ahal izan gabe. Zer pertsona-mota naizela erakusten ari naiz?
  • Galdetu zeure buruari: “Nire bikotekidearen baimena errespetatzen dut beti sexu-egoera guztietan? Kontuan hartzen al ditut haien nahiak eta mugak?”

Beste egoera askotan, indarkeria-harremanak gerta daitezke, jakinda edo jakin gabe. Nolanahi ere, dinamika horiek geldiarazteko garrantzitsua da hitz egin ahal izatea. Bróders-en, zure zalantzak parteka ditzakezu foroan modu anonimoan, beste gazte batzuek erantzun diezazuten edo profesional pribatu batekin hitz egin dezakezu, zure izena eman gabe.

Bilatu laguntza

Teknologia oinarrizkoa da, nola komunikatzen garen eta nola erlazionatzen garen ulertzeko. Sare sozialak, bideojokoak eta bat-bateko mezuak funtsezkoak dira gure eguneroko bizitzan. Hor ere indarkeria-gertakariak egon daitezke.

Ziberjazarpena, irainak, mehatxuak eta baimenik gabeko zurrumurruen edo irudien hedapena urtero gazte askori eragiten dieten indarkeria motak dira. Jazarpen mota hori oso ondorio larriak izan ditzake biktimen osasun mentalean, hala nola depresioa, antsietatea eta, muturreko kasuetan, suizidioa.

Mundu digitala gure bizitza errealaren luzapen bat da. Onlineko harremanek aurrez aurreko interakzioen balio berberak islatu behar dituzte.

UNICEF-ek egindako ikerketa baten arabera, ziberjazarpena esperientzia komuna da nerabeen artean, eta neskek joera handiagoa dute biktima izateko.

Nola prebenitu dezakegu indarkeria mundu digitalean?

• Hezkuntza: Funtsezkoa da onlineko indarkeria motak identifikatzen ikastea eta gure eskubideak ezagutzea.
• Besteak errespetatzea: Gogoratu, mundu digitalean egiten ditugun ekintzek benetako ondorioak dituzte pertsonen bizitzan. Jakitun zara zure hitzek eta ekintzek nola eragin diezaieketen besteei?
• Salatzea: Ziberjazarpenaren biktima edo lekukoa bazara, garrantzitsua da salatzea. Ezer egin gabe, indarkeria pasiboki ikusten duen pertsona mota hori izan nahi duzu?
• Erabili teknologiak buruarekin: Mundu digitalean ere, garrantzitsua da balioak edukitzea, eta horrela zer pertsona mota zaren erakusten duzu.

Indarkeria digitalen biktima edo lekukoa bazara, gurekin hitz egin dezakezu. Laguntza eman ahal dizugu edo kasu bakoitzerako aditu egokienengana bideratu.

Ireki txat anonimoa